“HET BOEK”

Toen ik de “link” naar de Bijbel-on-line op onze internet pagina plaatste, heb ik die site eens goed bekeken. Ik bezoek die pagina al jaren, maar was me er eerst nu van bewust, dat daarop maar even 37 vertalingen staan! Negen daarvan zijn in het Nederlands, twee in het Fries en één in het Gronings. De overige 25 zijn uitgegeven in andere talen. Overigens, met welgemeend respect voor onze “Grunninger” landgenoten, hùn Bijbel is dus in een dialect “vertaald”

Dit alles wekte mijn interesse en ik ben, met behulp van Google, een beetje aan het grasduinen gegaan. Ik heb niet alles bekeken, wat er over te vinden is. Dat lukt toch nooit! Een mensenleven is daarvoor gewoon te kort. Als je als zoekterm typt: Bijbel, vind je liefst 1.180.000 pagina’s en als je term: Online Bijbel gebruikt zijn het er 1.310.000 ! Gelooft U het niet? Probeer het zelf maar. Dus heb ik me beperkt tot een “greepje” uit het aanbod.

Op de wereld, zo zag ik , worden maar even 6.913 (!!!) verschillende talen gesproken. Die hebben niet allemaal een Bijbel in hun eigen taal. Tot op heden zijn er in 457 verschillende talen complete Bijbels uitgegeven. Daar komen dan nog eens 1.211 uitgaven in weer àndere talen bij, waarin alleen het Nieuwe Testament aan bod is gekomen. Op dit ogenblik wordt er gewerkt aan Bijbels in nòg eens 2.025 andere talen. Binnen enkele jaren zijn er dus 2.482 talen, die allemaal hun eigen Bijbel kennen!

Dat het zo hard gaat, danken we aan het digitale tijdperk, waarin tijdrovend werk enorm versneld wordt door computergebruik.

Misschien begint U even genoeg te krijgen van de woorden “taal”, “talen” of “vertalingen”, maar helaas bestaan daarvoor geen bruikbare synoniemen. U moet het dus nog maar even voor lief nemen, vrees ik.

Om het nog eens even in het kort samen te vatten: de combinatie compleet/alleen NT bestaat over enkele jaren in 3.693 verschillende talen. Maar daarmee zijn we er nog niet. Dan zijn er immers nog 3.220 te gaan!

Om dit deel van het verhaal compleet te maken, op dit ogenblik zijn er nog ongeveer 190 miljoen Christenen, die zich met Bijbels in voor hèn vreemde talen moeten behelpen.

Betekent dit dan, dat er dus maar 3.693 combinaties bestaan? Wis en waarachtig niet! Alleen al op de Bijbel-on-line site worden negen Nederlandse uitgaven genoemd en daar komen dan nog eens enkele oude en niet meer in gebruik zijnde Nederlandse vertalingen bij, waarvan ik er enkele noem.

Om te beginnen de allereerste Bijbel in het Nederlands, namelijk de Delftse Bijbel uit 1477, maar die was incompleet. Daarin stond alleen het Oude Testament en bovendien ook nog eens zonder de Psalmen.

De eerste complete Nederlandse Bijbel is in 1526 in Antwerpen verschenen: de Liesveltbijbel. Deze vertaling was geheel gebaseerd op de Duitse Bijbel van Maarten Luther. De laatste Liesvelt-druk verscheen in 1542. Omdat Liesvelt steeds meer reformatorische aantekeningen plaatste, werd hij in 1545 gearresteerd en op 28 november 1545 onthoofd

Zo komen we vanzelf terecht bij de Leuvense Bijbel uit 1548. Deze, door van Winghe vertaalde Bijbel, kan met een gerust hart als tegenhanger van de Liesveltbijbel worden beschouwd. De vertaling is gebaseerd op de Vulgaattekst (destijds de enige door de katholieke kerk erkende Latijnse Bijbel) en werd daarom door de moederkerk goedgekeurd. Nadat in 1592 de tekst van de Vulgaat definitief was vastgesteld, werd  Van Winghes vertaling daaraan aangepast en in 1599 verscheen die als Moerentorfbijbel, genoemd naar de Antwerpse drukker Jan Moerentorf. De Moerentorfbijbel is tot in het begin van de twintigste eeuw de standaard-Bijbel voor de katholieken geweest.

Door de vervolgingen vluchtten veel nieuwe gelovigen naar Engeland of Duitsland. Omdat de gereformeerde vluchtelingengemeente in het net over de grens gelegen Emden liever een rechtstreeks uit de Griekse grondtekst vertaalde Bijbel had dan de op Luther gebaseerde Liesveltbijbel, verscheen in 1562 de Deux-Aesbijbel. Vanwaar die Frans klinkende naam? Het Deux-aes is afkomstig van een door Luther geplaatste kanttekening bij Nehemia 3:5. Die luidde als volgt: 'De armen moeten het cruyce draghen, de rijcke en geven niets. Deux aes en heeft niet. Six cinque en geeft niet. Quater dry, die helpen vry”. Deze kanttekening is terug te voeren op de zes ogen van de dobbelsteen. (2 en 1: De armen hebben niets, 6 en 5: de rijken geven niets, 4 en 3: de middenklasse helpt en geeft)

Ik heb meerdere keren aan groepen de vraag gesteld: “Heeft de Bijbel invloed op uw dagelijks leven en waarom dan wel?” Meestal zag ik vragende blikken of een onverschillig schouderophalen. Ik wees hen dan op de grote invloed die de Bijbel en vooral de Statenbijbel op ons dagelijks taalgebruik had en heeft. Veel uitdrukkingen, spreekwoorden, gezegden en woorden zijn afkomstig uit de Bijbel. Een lijst daarvan treft U aan het eind van dit artikel aan. U kunt dan zelf uitmaken, welke betekenis, “Het Boek” voor onze taal heeft. U kunt dus aan het lezen slaan, keus genoeg!

 Zelf heb ik de Bijbel éénmaal van begin tot eind gelezen. In een roman lees je ook niet een paar bladzijden, om daarna te beweren dat je het boek gelezen hebt. Eerlijkheidshalve moet ik wel bekennen, dat ik de geslachtsregisters in Genesis en 1 Kronieken heb overgeslagen, die vond ik te saai. Ik kijk nog steeds min of meer regelmatig in de Bijbel en doe dit meestal – niet altijd – op internet. Want online kun je gemakkelijk en supersnel passages en dergelijke vinden die je zoekt. Je moet natuurlijk wel weten wàt je zoekt omdat je, net als op Google, de juiste trefwoorden moet ingeven.

Zelf vind ik de Bijbel een mooi, interessant en inspirerend boek. De vaak prachtige verhalen uit het Oude Testament kunnen zeer boeiend zijn. Het geeft de geschiedenis weer van het Joodse volk in al zijn vallen en opstaan voor het oog van God. Het toont hen als mensen zoals U en ik en steeds weer spreekt  God hen aan door de mond van de profeten en ten slotte door Jezus.

Zeker vroeger, kwam ik regelmatig mensen tegen, die het Oude Testament nooit gelezen hadden en het als oud en dus achterhaald beschouwden. Om die redenen spreek ik, en menigeen met mij, liever over het Eerste en Tweede Testament. Beide boeken horen bij elkaar zoals een sleutel hoort bij een slot. Ik wijs hen er dan graag op, dat juist Jezus het Eerste Testament als hoogst belangrijk noemde.  Zo zegt Hij in Mat 5:17: ”Meent niet, dat Ik gekomen ben om de wet of de profeten te ontbinden; Ik ben niet gekomen om te ontbinden, maar om te vervullen”

Overigens blijf ik de namen Oude- en Nieuwe Testament gewoon gebruiken, het gaat er maar om, dat je beide naar hun waarde weet te schatten.

B v L

14 juli 2011

NB: klik eens op onderstaande link, U krijgt dan schitterende prenten ui de Mortierbijbel te zien.

 http://www.bijbelsdigitaal.nl/selectie-prentbijbel-mortier-1700/

Verantwoording:

http://www.biblija.net/biblija.cgi

http://www.bijbelsdigitaal.nl/

http://www.wycliffe.nl/asp/wat_vert_klaar.asp

http://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_uitdrukkingen_en_gezegden_ontleend_aan_de_Bijbel

Uitdrukkingen, spreekwoorden en gezegden uit de bijbel

Als U op de tekstverwijzing klikt, gaat U rechtstreeks naar de desbetreffende passage in de online bijbel

A

• Abraham zien - Johannes 8:57

• In Adamskostuum - Genesis 3:10

• Er zit een adder(tje) onder het gras (zeer onzeker of dit aan de Bijbel is ontleend) - Genesis 3:1

• De alfa en de omega - Openbaring 1:8

• Zalig de armen van geest - Matteüs 5:3

B

·     Babylonische spraakverwarring - Genesis 11:7-9

• Een berg werk verzetten - Marcus 11:23

• De beker aan je voorbij laten gaan - Matteüs 26:39

• De Benjamin van de familie - Genesis 35

• Niet bij brood alleen zult gij leven - Matteüs 4:4

• De buik der goddelozen heeft nimmer genoeg - Spreuken 13:2

D

• Je dagen zijn geteld - Daniël 5: 26

• Komen als een dief in de nacht - 1 Tessalonicenzen 5:2

• De dood in de pot - 2 Koningen 4:40

• Zelfs een dwaas die zijn mond houdt gaat nog door voor wijs - Spreuken 17:28

F

• Een Farizeeër zijn - Matteüs 23:26

• De Filistijnen over u - Richteren/Rechters 16:9-20

• Naar de Filistijnen - Richteren/Rechters 13:1

G

• Vanwaar Gehazi? - 2 Koningen 5:25

• Daar zal geween zijn en tandengeknars - Matteüs 8:12

• Gewogen en te licht bevonden - Daniël 5:27

• Hij moest strijden tegen een Goliath - 1 Samuël 17

H

• Het heilige der heiligen - Exodus 27:33 e.v

• Je kunt geen twee heren dienen - Matteüs 6:24

• Je broeders hoeder zijn - Genesis 4:9

• Hoogmoed komt voor de val - Spreuken 16:18

I

• Alles is ijdel(heid) - Prediker 1:2

J

• Zo arm als Job - Job

• Hij is een echte Judas - Lucas 22:48

• Jammeren als Jeremia: ook werkwoord jeremiëren synoniemen jammeren, KJ

• Je hebt zeker met mijn kalf geploegd - Richteren 14:18

• Geef de keizer wat des keizers is - Matteüs 22:21

• Laat de kinderen tot mij komen - Matteüs 19:14 Marcus 10:14 Lucas 18:16

• Zijn kruis dragen Matteüs 16:24, Marcus 8:34 en Lucas 9:23

• Wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in Spreuken 26:27

L

• De laatsten zullen de eersten zijn - Marcus 10:31

• Het land van melk en honing - Exodus 3:8

• Geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de meeste van deze is de liefde - 1 Korintiërs 13:13

• En zie het was Lea Genesis 29:25

M

• Wijze en dwaze maagden - Matteüs 25:1-13

• Met dezelfde maat meten - Spreuken 20:10

• Zo oud als Méthusalem - Genesis 5:27

• Al het mijne is het uwe - Lucas 15:31

• Woorden in de mond leggen - Exodus 4:15, Jesaja 51:16

• Een geloof als een mosterdzaad - Lucas 17:6

• Muggenziften - Matteüs 23:24

N

• Nederigheid siert de mens - Matteüs 23:12, Lucas 14:11 en 18:14

• Neemt en eet

• Zie, ik maak alle dingen nieuw - Openbaring 21:5

• Een nieuwe hemel en een nieuwe aarde - Jesaja 65:17 en Openbaring 21:1

• Er is niets nieuws onder de zon - Prediker 1:10

O

• Onderzoekt alle dingen en behoudt het goede - 1 Tessalonicenzen 5:19-21

• Zijn handen in onschuld wassen - Matteüs 27:24

• Door het oog van de naald gaan - Matteüs 19:24

• Oog om oog, tand om tand - Exodus 21:24

• Oogappel - Psalm 17:8

• Oud en der dagen zat - Genesis 25:8

• De overheid draagt het zwaard niet tevergeefs - Romeinen 13

R

• Een rib uit je lijf - Genesis 2:21-22

• Laat mij toch slokken van dat rode, dat rode daar - Genesis 25:30

• Een roepende in de woestijn - Jesaja 40:3, geciteerd in Mattheus 3:3, Lucas 3:4, Johannes 1:23

S

• Een Salomonsoordeel - 1 Koningen 3:16-28

• De schellen van de ogen vallen - Handelingen 9:18

• Nog even slapen, nog even sluimeren, nog even liggen met gevouwen handen... - Spreuken 6:10 en 24:33

• Het is hier een Sodom en Gomorra - Genesis 18:20

• Sodomie - Genesis 19:4-11

·      Een barmhartige Samaritaan Lucas 10:25-37 een onverwachtte helper in nood

T

• Je talenten niet verspillen - Matteüs 25:14-30

• Een teken aan de wand - Daniël 5:25

• Een ongelovige Thomas - Johannes 20:24-29

• Alles op zijn tijd - Prediker 3:1

• Geen tittel of jota veranderen - Matteüs 5:18

• De loftrompet blazen - 2 Kronieken 7:6

• Een teken des tijds - Matteüs 16:3

V

• Eert uw vader en uw moeder, opdat uw dagen verlengd worden in het land dat de Here, uw God, u geven zal - Exodus 20:12

• Vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen - Lucas 23:34

• Gaat heen en vermenigvuldigt u - Genesis 1:28 en 9:1

• Alles is onuitsprekelijk vermoeiend - Prediker 1:8

• Ik vrees met groten vreze - Lucas 2:9

• Wie zijn naaste 's morgens in alle vroegte op luidruchtige wijze groet, het worde hem als een vloek aangerekend - Spreuken 27:14

• Zoek en ge zult vinden Matteüs 7:7 en Lucas 11:9

W

• Wat is waarheid? - Johannes 18:38

• Iemand de andere wang toekeren - Lucas 6:29

• Een wet van Meden en Perzen - Esther I:19 en Daniël 6:9

• Oude wijn in nieuwe zakken - Matteüs 9:17, Marcus 2:22 en Lucas 5:37

• Woest en ledig - Genesis 1:2

• De woestijn zal bloeien als een roos - Jesaja 35:1

Z

• In zak en as zitten - Esther 4:1-3

• Zeven vette en zeven magere jaren -Genesis 41:25-31

• Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen - Johannes 8:7

• Ga heen, en zondig niet meer - Johannes 8:11

• De verloren zoon - Lucas 15:11-31

• Maak je geen zorgen voor de dag van morgen - Matteüs 6:34

• Wie het zwaard gebruikt, zal door het zwaard omkomen - Matteüs 26:52

• In het zweet uws aanschijns - Genesis 3:17-19

• Zoekt en gij zult vinden Matteüs 7:7